صابون های گیاهی

تعاریف اولیه

صابون به‌ عنوان یکی از پرکاربردترین محصولات بهداشتی در زندگی روزمره، نقشی حیاتی در حفظ سلامت پوست و پاکیزگی دارد. با گسترش صنایع بهداشتی، انواع مختلفی از صابون‌ ها با ترکیبات، خواص، و کاربردهای متنوع به بازار عرضه شده‌ اند. از صابون‌ های سنتی گرفته تا صابون‌ های صنعتی و گیاهی، هر کدام برای نیازهای خاص و با ویژگی‌ های منحصر به‌ فرد طراحی شده‌ اند.

در این مقاله، به بررسی جامع انواع صابون‌ ها پرداخته و خواص و کاربردهای هر نوع را مورد ارزیابی قرار می‌ دهیم. هدف این است که با ارائه اطلاعات دقیق و مفید، به مخاطبان کمک کنیم تا صابونی متناسب با نیازهای خود انتخاب کنند.

صابون (Soap) نتیجه نهایی یک واکنش شیمیایی بین محلول قلیا (هیدروکسید سدیم برای صابون جامد یا هیدروکسید پتاسیم برای صابون مایع) و چربی‌ ها، روغن‌ ها، یا کره‌ ها است. در این فرآیند که به صابون‌ سازی معروف است، روغن‌ ها و قلیا با هم ترکیب شده و صابونی ایجاد می‌کنند که توانایی پاک‌ کنندگی و حذف آلودگی‌ها از سطح پوست و سایر مواد را دارد. صابون‌ ها به انواع مختلفی تقسیم می‌شوند که در ادامه به معرفی هر یک پرداخته‌ایم.

انواع صابون‌ها:

صابون‌های کارخانه‌ ای

صابون‌ های کارخانه‌ ای به صورت صنعتی و با استفاده از مواد شیمیایی مختلف ساخته می‌ شوند. این نوع صابون‌ ها اغلب حاوی مواد افزودنی، عطر ها و رنگ‌ های مصنوعی هستند و در حجم بالا تولید می‌شوند. برخی از این محصولات ممکن است با هدف تولید کف بیشتر یا نرم‌تر کردن پوست، موادی مثل سورفکتانت‌ های مصنوعی داشته باشند.

 

صابون‌ های دست‌ ساز فرایند سرد

صابون‌ های فرایند سرد دست‌ ساز توسط صابون‌ سازان گیاهی تولید می‌ شوند و معمولاً از مواد اولیه طبیعی و بدون حرارت زیاد ساخته می‌شوند. در این روش، قلیا و روغن‌ ها در دمای پایین ترکیب شده و پس از مدتی استراحت و سفت شدن، صابون به دست می‌ آید. این نوع صابون حاوی گلیسیرین طبیعی و مرطوب‌ کننده‌های قوی است.

 

صابون دست‌ساز فرایند گرم

این نوع صابون‌ ها با حرارت بیشتری نسبت به صابون‌های فرایند سرد ساخته می‌ شوند. در روش فرایند گرم، مواد با قلیا ترکیب شده و با حرارت بیشتری پخته می‌شوند تا صابون شکل بگیرد. نتیجه این فرایند، صابونی محکم‌تر با فرمول پایدارتر است که قابلیت آماده‌ سازی سریع‌ تری دارد.

 

صابون‌های حاصل از چیپس صابون

چیپس صابون محصول نیمه‌ تمامی است که می‌توان با آن صابون‌ های مختلف را تهیه کرد. در این روش، صابون‌ های موردنظر با افزودن رنگ‌ها، عطرها و سایر مواد به چیپس صابون تولید می‌ شوند. این روش عمدتاً در تولید صنعتی استفاده می‌ شود.

 

صابون‌های پایه گلیسرینه

این نوع صابون‌ ها حاوی درصد بالایی گلیسیرین هستند و به دلیل شفافیت و ملایمت برای پوست محبوب‌اند. صابون‌های پایه گلیسرینه معمولاً دست‌ ساز یا کارخانه‌ای تولید می‌شوند و برای پوست‌ های حساس مناسب هستند.

 

در ادامه به معرفی و بررسی خواص انواع صابون می پردازیم:

 

1-صابون زیتون

فواید صابون زیتون برای پوست:

 

مرطوب‌کنندگی عمیق:

روغن زیتون به عنوان یک مرطوب‌ کننده طبیعی عمل کرده و رطوبت پوست را حفظ می‌ کند. این امر باعث نرمی، لطافت و کاهش خشکی پوست می‌شود.

ضد پیری:

آنتی‌اکسیدان‌ های موجود در روغن زیتون به مبارزه با رادیکال‌ های آزاد کمک کرده و از پیری زودرس پوست جلوگیری می‌کنند. همچنین، به کاهش چین و چروک و افزایش خاصیت ارتجاعی پوست کمک می‌ کند.

درمان اگزما و پسوریازیس:

صابون زیتون به دلیل خواص ضد التهابی و مرطوب‌ کنندگی خود، برای درمان بیماری‌ های پوستی مانند اگزما و پسوریازیس بسیار مفید است.

درمان آکنه:

خواص ضد باکتریایی روغن زیتون به کاهش التهاب و جوش‌های پوستی کمک می‌کند.

تسکین پوست حساس:

صابون زیتون به دلیل ملایم بودن، برای پوست‌ های حساس مناسب است و باعث تحریک یا قرمزی پوست نمی‌شود.

 

2-صابون زردچوبه:

صابون زردچوبه برای چی خوبه؟ صابون زردچوبه یکی از محبوب‌ترین محصولات طبیعی برای مراقبت از پوست است که خواص متعددی برای سلامت و زیبایی پوست دارد. زردچوبه، ماده اصلی این صابون، سرشار از ترکیبات آنتی‌ اکسیدانی و ضدالتهابی مانند کورکومین است که تأثیرات قابل توجهی بر روی پوست دارد. در ادامه برخی از خواص صابون زردچوبه را بررسی می‌ کنیم:

 

پاکسازی عمیق و کاهش آکنه

صابون زردچوبه به دلیل خاصیت ضدباکتریایی خود، می‌ تواند به از بین بردن باکتری‌ های عامل آکنه کمک کند. استفاده منظم از این صابون باعث کاهش جوش‌ها و جلوگیری از بروز آکنه‌ های جدید می‌ شود.

روشن‌کنندگی پوست و کاهش لک‌ ها

زردچوبه به کاهش لکه‌ های پوستی و روشن‌ تر شدن رنگ پوست کمک می‌کند. این صابون می‌ تواند برای افرادی که با تیرگی یا کدری پوست مواجه هستند، مفید باشد.

خواص ضدالتهابی و ترمیمی

این صابون به کاهش التهابات پوستی، مانند قرمزی و تورم، کمک کرده و برای پوست‌ های حساس و مستعد تحریک مناسب است. همچنین، استفاده از آن به بهبود زخم‌ های کوچک و تسریع در ترمیم پوست آسیب‌ دیده کمک می‌ کند.

جلوگیری از پیری زودرس

خاصیت آنتی‌ اکسیدانی زردچوبه در مقابله با رادیکال‌ های آزاد مؤثر بوده و به جلوگیری از چین‌وچروک و پیری زودرس پوست کمک می‌ کند.

متعادل‌ سازی چربی پوست

این صابون برای پوست‌ های چرب و مختلط ایده‌آل است، زیرا به تنظیم چربی اضافی پوست و جلوگیری از انسداد منافذ کمک می‌ کند.

صابون زردچوبه برای انواع پوست‌ ها مناسب است و به خصوص برای افرادی که به دنبال راهکارهای طبیعی برای مراقبت از پوست خود هستند، یک انتخاب عالی محسوب می‌ شود.

 

2-صابون عسل:

صابون عسل یکی از محصولات طبیعی و محبوب در مراقبت از پوست است که به‌ دلیل خواص شگفت‌ انگیز عسل، تأثیرات مثبتی بر سلامت و زیبایی پوست دارد. این صابون حاوی مقادیر قابل‌ توجهی از آنتی‌ اکسیدان‌ ها، ویتامین‌ ها و مواد مرطوب‌ کننده است که برای انواع پوست، به‌ ویژه پوست‌ های خشک و حساس، بسیار مفید هستند.

 

مرطوب‌ کننده و نرم‌کننده طبیعی

عسل به‌ عنوان یک مرطوب‌ کننده طبیعی شناخته می‌ شود که به پوست کمک می‌ کند تا رطوبت خود را حفظ کند و از خشکی و ترک‌ خوردگی جلوگیری شود. استفاده از صابون عسل پوست را نرم و لطیف می‌ کند و احساس طراوت به آن می‌ بخشد.

خاصیت آنتی‌ اکسیدانی و ضدپیری

ترکیبات آنتی‌ اکسیدانی موجود در عسل از پوست در برابر آسیب‌ های ناشی از عوامل محیطی، مانند آلودگی و اشعه‌ های مضر خورشید، محافظت می‌ کنند. این ویژگی همچنین به کاهش خطوط ریز و چین‌ و چروک‌ های پوست کمک می‌ کند.

ضدباکتری و ضدالتهاب

صابون عسل دارای خواص ضدباکتریایی و ضدالتهابی است که به درمان مشکلاتی مانند جوش و آکنه کمک کرده و باعث تسکین پوست تحریک‌ شده یا ملتهب می‌ شود.

تغذیه و ترمیم پوست

وجود ویتامین‌ ها و آنزیم‌ های طبیعی در عسل، پوست را تغذیه کرده و به فرآیند بازسازی و ترمیم سلول‌ های آسیب‌ دیده کمک می‌ کند. این ویژگی برای پوست‌ های آسیب‌ دیده یا دارای زخم‌ های سطحی بسیار مفید است.

این صابون یک انتخاب ایده‌آل برای کسانی است که به دنبال یک محصول مراقبتی طبیعی و ملایم برای پوست خود هستند.

 

4-صابون آرگان

مهمترین خواص صابون آرگان برای پوست و مو عبارتند از:

 

آبرسانی و جلوگیری از خشکی پوست:

صابون آرگان به‌دلیل وجود روغن آرگان یک آبرسان قوی است که خشکی پوست را کاهش داده و رطوبت پوست را حفظ می‌ کند.

تعادل چربی پوست:

این صابون به تعادل ترشح چربی پوست کمک می‌ کند و برای پوست‌ های چرب و خشک مناسب است.

مبارزه با آکنه و التهابات پوستی:

خواص ضدالتهابی روغن آرگان موجود در این صابون، برای درمان آکنه و کاهش التهابات پوستی مفید است.

نرم‌کنندگی و جوانسازی پوست:

صابون آرگان پوست را نرم و لطیف کرده و به کاهش علائم پیری، مانند خطوط ریز، کمک می‌کند.

پاکسازی عمیق پوست:

این صابون برای پاکسازی عمیق پوست از آلودگی‌ ها و سلول‌ های مرده کاربرد دارد و در عین حال آسیبی به لایه‌ های محافظ پوست وارد نمی‌ کند.

بهبود سلامت مو:

اگر برای شستشوی مو استفاده شود، به درخشندگی و تقویت ریشه‌ های مو کمک می‌کند.

 

5-صابون برنج

صابون برنج به دلیل وجود عصاره برنج و ترکیبات طبیعی، خواص فوق‌ العاده‌ای برای پوست و مو دارد:

 

روشن‌ کننده طبیعی پوست:

کاهش تیرگی‌ ها و لکه‌ های پوست برای ایجاد ظاهری درخشان‌تر.

مرطوب‌ کننده پوست:

حفظ رطوبت و جلوگیری از خشکی، مناسب برای انواع پوست.

جوان‌کننده پوست:

کمک به کاهش چین‌ و چروک و افزایش خاصیت ارتجاعی پوست.

ضد سیاهی دور چشم:

کاهش پف و تیرگی اطراف چشم.

تقویت گردش خون:

بهبود جریان خون در پوست و افزایش شادابی آن.

صاف و نرم‌کننده مو:

بهبود کیفیت موها و جلوگیری از خشکی و وز شدن.

ضد التهاب و آرامش‌بخش:

کاهش قرمزی و التهاب پوست.

بهبود سلامت پوست سر:

تقویت ریشه مو و کاهش شوره با حفظ رطوبت پوست سر.

لایه‌برداری ملایم:

حذف سلول‌ های مرده و آلودگی‌ها از سطح پوست.

 

6-صابون انار

خواص صابون انار برای پوست و مو:

صابون انار به دلیل خواص آنتی‌ اکسیدانی قوی و ترکیبات مغذی موجود در انار، فواید بسیاری برای پوست و مو دارد. برخی از مهم‌ترین خواص این صابون عبارتند از:

 

1-برای پوست:

 

ضد پیری:

آنتی‌ اکسیدان‌ های موجود در انار مانند ویتامین C و E به مبارزه با رادیکال‌ های آزاد کمک می‌ کنند و از پیری زودرس پوست جلوگیری می‌ کنند.

روشن‌کننده و یکنواخت‌کننده رنگ پوست:

اسید های آلفا هیدروکسی موجود در انار به لایه برداری ملایم پوست و کاهش لک‌ ها کمک می‌ کنند.

ضد التهاب:

خواص ضد التهابی انار به کاهش قرمزی و التهاب پوست، خصوصا در پوست‌های حساس و دارای آکنه، کمک می‌ کند.

درمان آکنه:

تانن‌ های موجود در انار خاصیت ضد باکتریایی دارند و به مبارزه با باکتری‌های ایجاد کننده آکنه کمک می‌ کنند.

تنگ کننده منافذ پوست: استفاده منظم از صابون انار می‌تواند به تنگ شدن منافذ پوست و کاهش چربی اضافی کمک کند.

آبرسان و مرطوب‌کننده:

انار حاوی ویتامین‌ های مختلفی است که به آبرسانی و حفظ رطوبت پوست کمک می‌ کنند.

ضد عفونی کننده:

خواص ضد عفونی کنندگی انار به پاکسازی عمیق پوست و جلوگیری از عفونت کمک می‌ کند.

برای مو:

تقویت مو:

مواد مغذی موجود در انار به تقویت فولیکول‌ های مو و کاهش ریزش مو کمک می‌کنند.

درمان شوره سر:

خواص ضد قارچی انار به کاهش شوره سر کمک می‌کند.

افزایش درخشندگی مو:

آنتی‌اکسیدان‌ های موجود در انار به افزایش درخشندگی و لطافت مو کمک می‌ کنند.

تنظیم چربی پوست سر:

انار به تنظیم چربی پوست سر کمک کرده و از ایجاد مو های چرب جلوگیری می‌ کند.

مواد موثره انار و نقش آن‌ ها در خواص درمانی:

پونیکالاجین: یک آنتی‌ اکسیدان قوی است که به محافظت از سلول‌ های پوست در برابر آسیب‌های رادیکال‌های آزاد کمک می‌ کند.

اسید های آلفا هیدروکسی: به لایه برداری ملایم پوست و افزایش شفافیت آن کمک می‌کنند.

ویتامین C و E: آنتی‌اکسیدان‌ هایی هستند که به حفظ سلامت پوست و مو کمک می‌کنند.

تانن‌ ها: خواص ضد باکتریایی و ضد التهابی دارند.

 

صابون های گیاهی و فصول سرد سال:

چرا پوست در هوای سرد خشک می شود؟

به طور کلی هنگامی پوست به اندازه کافی چربی نداشته باشد خارجی ترین لایه پوست رطوبت خود را از دست داده و در نتیجه پوست دچار خشکی می شود. در فصل زمستان و پاییز رطوبت موجود در هوا کم شده و سبب می شود پوست رطوبت خود را از دست بدهد. در نتیجه از دست دادن این رطوبت خشک شدن پوست و ترک ترک شدن آن می باشد.

قبل از هر چیز باید دلایل خشک شدن و ترک خوردن پوست را بدانیم:

خشکی پوست در هوای سرد به دلایل مختلفی اتفاق می‌افتد که عمدتاً به کاهش رطوبت هوا و تأثیرات محیطی مرتبط است. در زیر دلایل اصلی آن آورده شده است:

1. کاهش رطوبت هوا

در هوای سرد، میزان رطوبت نسبی هوا به‌طور طبیعی کاهش می‌یابد. این موضوع باعث می‌شود که پوست رطوبت خود را از دست بدهد، زیرا هوای خشک رطوبت را از سطح پوست جذب می‌کند.

2. گرمایش داخلی

در فصل زمستان، استفاده از وسایل گرمایشی مانند شوفاژ، بخاری و دستگاه‌های تهویه هوا رطوبت محیط داخل خانه را کاهش می‌دهد. این عامل نیز به خشکی پوست دامن می‌زند.

3. باد سرد

باد سرد می‌تواند لایه‌های بیرونی پوست را تحت تأثیر قرار داده و باعث تبخیر سریع‌تر آب از سطح پوست شود. این مسئله پوست را حساس‌تر و مستعد خشکی و ترک می‌کند.

4. کاهش تولید چربی طبیعی پوست

در هوای سرد، غدد چربی پوست فعالیت کمتری دارند. چربی طبیعی پوست به حفظ رطوبت و ایجاد یک سد محافظ کمک می‌کند. کاهش تولید این چربی‌ها باعث می‌شود که پوست بیشتر در معرض خشکی قرار بگیرد.

5. استفاده از آب داغ

در زمستان، بسیاری از افراد برای گرم شدن از آب داغ برای شست‌وشو یا حمام استفاده می‌کنند. آب داغ چربی‌های طبیعی پوست را از بین می‌برد و منجر به خشکی بیشتر می‌شود.

 

مراقبت از پوست در هوای سرد: نکاتی مهم و ارتباط آن با صابون

هوای سرد می‌تواند تأثیرات منفی زیادی روی پوست داشته باشد، به‌ ویژه اگر به روش‌های مناسب از آن مراقبت نکنید. خشکی، ترک‌خوردگی، و حساسیت‌های پوستی از مشکلات رایجی هستند که در فصل سرما بیشتر دیده می‌شوند.

تأثیر هوای سرد بر پوست

هوای سرد و کاهش رطوبت محیط باعث می‌شود که پوست، آب خود را از دست بدهد و دچار خشکی شود. علاوه بر این، باد سرد می‌تواند لایه‌های بیرونی پوست را تحریک کند و به ترک‌خوردگی و قرمزی منجر شود. در چنین شرایطی، استفاده از محصولات مناسب از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

چرا انتخاب صابون مناسب اهمیت دارد؟

 

صابون یکی از محصولاتی است که روزانه برای شست‌ وشوی پوست استفاده می‌کنیم. اما در فصل سرما، باید دقت بیشتری در انتخاب نوع صابون داشته باشیم. صابون‌های معمولی ممکن است چربی طبیعی پوست را از بین ببرند و خشکی آن را تشدید کنند.

 

ویژگی‌های صابون مناسب برای هوای سرد:

 

حاوی مرطوب‌ کننده : صابون‌هایی که حاوی گلیسیرین، روغن‌های طبیعی یا کرم‌های مرطوب‌ کننده هستند، می‌توانند رطوبت پوست را حفظ کنند.

 

pH متعادل:  استفاده از صابون‌هایی با pH نزدیک به پوست (5.5) از خشک شدن بیش‌ازحد پوست جلوگیری می‌کند.

مانند صابون زیتون که به دلیل داشتن ویتامین E که از خواص زیتون می باشد٬ باعث افزایش نرمی و لطافت پوست می شود.

 

فاقد مواد شیمیایی خشن: صابون‌های بدون سولفات یا عطرهای مصنوعی برای پوست‌های حساس مناسب‌ تر هستند.